SEPA đồng hành triển khai CREST Awards tại Việt Nam
SEPA phối hợp cùng SSEN và STEAMAX nhằm thúc đẩy việc tiếp cận CREST Awards – chương trình dự án STEM của British Science Association – tới nhiều học sinh Việt Nam hơn.
Thông qua các dự án thực hành, học sinh được đặt câu hỏi, thiết kế thí nghiệm, thu thập dữ liệu, phân tích kết quả và trình bày ý tưởng của mình như những nhà khoa học và kỹ sư trẻ.
CREST Awards là gì?
CREST Awards là chương trình giáo dục STEM dành cho học sinh từ 3–19 tuổi, giúp các em tiếp cận khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học thông qua hoạt động thực hành và dự án có ý nghĩa thực tế.
Điểm nổi bật của CREST là cách học student-led: học sinh chủ động lựa chọn vấn đề, đưa ra giả thuyết, thiết kế phương pháp, thu thập bằng chứng, đánh giá kết quả và phản tư về quá trình học tập.
Học qua điều tra
Học sinh không chỉ học lý thuyết, mà tự đặt câu hỏi và kiểm chứng bằng dữ liệu hoặc bằng chứng thực nghiệm.
Gắn với đời sống
Đề tài có thể xuất phát từ môi trường, sức khỏe, vật liệu, dữ liệu, robot, AI hoặc vấn đề trong trường học và cộng đồng.
Có sản phẩm học thuật
Học sinh hoàn thiện poster, báo cáo, bảng dữ liệu, biểu đồ, nhật ký nghiên cứu hoặc hồ sơ dự án.
Các cấp độ CREST Awards
CREST Awards có nhiều cấp độ phù hợp với độ tuổi, năng lực và thời lượng dự án. Các cấp độ này không mang tính thi đấu và không bắt buộc học sinh phải đi tuần tự từ thấp lên cao.
Star Award
Dành cho học sinh nhỏ tuổi bắt đầu khám phá khoa học qua các thử thách ngắn, vui và dễ triển khai.
SuperStar Award
Phù hợp với học sinh tiểu học lớn hơn, phát triển kỹ năng quan sát, đặt câu hỏi và thực hành STEM.
Discovery Award
Thường triển khai như một hoạt động nhóm hoặc challenge ngắn, giúp học sinh làm quen với dự án STEM, hợp tác và trình bày.
Bronze Award
Học sinh thực hiện một dự án STEM có câu hỏi nghiên cứu, phương pháp, dữ liệu, kết luận và đánh giá quá trình.
Silver Award
Dành cho dự án có chiều sâu hơn, yêu cầu học sinh thể hiện năng lực nghiên cứu, lập kế hoạch và phân tích rõ ràng.
Gold Award
Phù hợp với học sinh lớn có định hướng học thuật rõ, thực hiện dự án nghiên cứu chuyên sâu và có tính độc lập cao.
Discovery, Bronze, Silver và Gold khác nhau như thế nào?
| Cấp độ | Phù hợp với | Đặc điểm chính | Sản phẩm thường có |
|---|---|---|---|
| Discovery | Học sinh khoảng 10–14 tuổi | Hoạt động nhóm/challenge ngắn, nhấn mạnh hợp tác, giao tiếp, ghi chép và phản tư. | Discovery Passport, poster nhóm, bài trình bày ngắn. |
| Bronze | Học sinh 11+ tuổi | Dự án học sinh chủ động hơn, có câu hỏi nghiên cứu, kế hoạch, dữ liệu, kết luận và đánh giá. | Báo cáo ngắn, poster, bảng dữ liệu, biểu đồ, ảnh minh chứng, workbook/profile. |
| Silver | Học sinh 14+ tuổi | Dự án có chiều sâu hơn, yêu cầu nghiên cứu nền, thiết kế phương pháp, phân tích và phản tư ở mức cao hơn. | Báo cáo nghiên cứu, nhật ký dự án, dữ liệu xử lý, phản tư cá nhân. |
| Gold | Học sinh 16+ tuổi | Dự án nghiên cứu chuyên sâu, độc lập cao, phù hợp học sinh định hướng nghiên cứu, hồ sơ đại học hoặc du học. | Hồ sơ nghiên cứu hoàn chỉnh, báo cáo chuyên sâu, trình bày học thuật. |
Lợi ích khi học sinh tham gia CREST Awards cùng SEPA
Việc triển khai dự án theo định hướng CREST giúp học sinh không chỉ có thêm một sản phẩm học thuật, mà còn rèn luyện tư duy nghiên cứu, kỹ năng giải quyết vấn đề và năng lực truyền thông khoa học.
Nâng cao chất lượng dự án
Học sinh được mentor hỗ trợ lựa chọn câu hỏi nghiên cứu phù hợp, thiết kế phương pháp và kiểm soát biến số.
Phát triển kỹ năng nghiên cứu
Học sinh thực hành cách ghi dữ liệu, vẽ biểu đồ, phân tích kết quả, nhận diện hạn chế và đề xuất cải tiến.
Tăng giá trị học thuật
Dự án có thể song hành với các cuộc thi khoa học kỹ thuật, hoạt động STEM tại trường hoặc hồ sơ học thuật cá nhân.
CREST không chỉ là “làm thí nghiệm”
Một dự án CREST tốt cần thể hiện được quá trình học sinh tư duy: từ câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết, phương pháp, dữ liệu, kết luận đến phản tư về những gì có thể làm tốt hơn.
Vai trò của SEPA trong quá trình hỗ trợ học sinh
Với mạng lưới giáo viên, nhà trường và các chương trình STEM tại Việt Nam, SEPA cùng các đối tác hướng tới việc hỗ trợ học sinh và giáo viên tiếp cận phương pháp học tập dựa trên dự án theo chuẩn quốc tế, gắn với đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Định hướng đề tài phù hợp
Học sinh được hỗ trợ chọn đề tài vừa sức, có tính thực tế, có thể triển khai bằng vật tư phù hợp và có dữ liệu rõ ràng.
Thiết kế câu hỏi nghiên cứu
Mentor giúp học sinh xác định câu hỏi, giả thuyết, biến độc lập, biến phụ thuộc, biến kiểm soát và mẫu đối chứng.
Thực hành và thu dữ liệu
Học sinh tiến hành thí nghiệm/điều tra, ghi dữ liệu, chụp ảnh minh chứng và quản lý tiến độ dự án.
Phân tích và trình bày kết quả
Học sinh học cách xử lý dữ liệu, vẽ biểu đồ, viết kết luận dựa trên bằng chứng và hoàn thiện poster/báo cáo.
Hoàn thiện hồ sơ dự án
SEPA hỗ trợ học sinh rà soát sản phẩm học thuật trước khi nộp theo yêu cầu của cấp độ CREST phù hợp.
Gợi ý lộ trình triển khai tại SEPA
| Lộ trình | Đối tượng phù hợp | Hình thức triển khai | Kết quả đầu ra |
|---|---|---|---|
| CREST Discovery | Học sinh mới bắt đầu, đặc biệt nhóm 10–14 tuổi | Một ngày hoặc một chuỗi hoạt động nhóm ngắn | Poster nhóm, phần trình bày, Discovery Passport |
| CREST Bronze | Học sinh THCS/THPT muốn làm dự án cá nhân hoặc nhóm nhỏ | Khoảng vài buổi thực hành, có dữ liệu và báo cáo | Poster/báo cáo, bảng dữ liệu, biểu đồ, ảnh minh chứng |
| CREST Silver/Gold | Học sinh lớn, có định hướng hồ sơ học thuật hoặc nghiên cứu sâu | Dự án dài hơn, cần mentor chuyên môn và quá trình phản tư rõ | Hồ sơ nghiên cứu chuyên sâu, báo cáo học thuật, sản phẩm trình bày |
Ví dụ chủ đề dự án phù hợp
Môi trường
- Vật liệu tự nhiên hấp thụ dầu trên mặt nước
- Ảnh hưởng của nước sinh hoạt đến sự nảy mầm của hạt
- So sánh hiệu quả lọc nước của các vật liệu đơn giản
Hóa học – vật liệu
- Chất chỉ thị pH tự nhiên từ thực vật
- Vật liệu giữ nhiệt hoặc cách nhiệt trong đời sống
- Màng sinh học từ tinh bột và phụ phẩm tự nhiên
Dữ liệu – kỹ thuật
- Bản đồ vi khí hậu trong phòng học
- So sánh hiệu quả chiếu sáng ở các vị trí học tập
- Thiết kế thiết bị đo đơn giản với cảm biến
Bắt đầu một dự án STEM từ câu hỏi của chính học sinh
CREST-oriented projects giúp học sinh rèn luyện tư duy nghiên cứu, năng lực giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp khoa học và khả năng kết nối kiến thức STEM với đời sống.
SEPA đồng hành cùng học sinh trong quá trình lựa chọn đề tài, thiết kế dự án, thực hành, phân tích dữ liệu và hoàn thiện sản phẩm học thuật.
Nguồn tham khảo:
Nội dung được biên soạn dựa trên thông tin chính thức từ CREST Awards/British Science Association:
crestawards.org,
About CREST,
CREST Award levels,
CREST Resource Library.
CREST Awards là chương trình của British Science Association. Trang này được SEPA biên soạn nhằm giới thiệu và định hướng học sinh Việt Nam tiếp cận phương pháp học STEM qua dự án.