Hội thảo STEM nữ Nón lá - Phù Ninh
Hội thảo STEM nữ Nón lá Việt Nam
Hội thảo STEM nữ Nón lá tổ chức tại trường THCS Gia Thanh – xã Gia Thanh – huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ được tổ chức vào ngày 23 tháng 12 năm 2023. Hội thảo được dẫn dắt bởi cô Đào Thị Hồng Quyên, Kĩ sư Đỗ Hoàng Sơn, cô Trần Thanh Tâm và thầy Ngô Ngọc Thụy hiệu trưởng nhà trường. Các hoạt động chính bao gồm: Thăm quan phòng STEM Nón lá, Giao lưu với nghệ nhân nón lá Triệu Thị Nhường; Nón lá dưới góc độ toán học, khoa học, kĩ thuật; Vai trò của phụ nữ và trẻ em gái trong gìn giữ và nâng cao giá trị truyền thống; vai trò của giáo dục STEM trong việc đổi mới, lan tỏa giá trị truyền thống và các hoạt động trải nghiệm cho học sinh.
Nhen nhóm đam mê khoa học từ truyền thống lâu đời
Với mong muốn khơi dậy niềm đam mê khoa học và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, đặc biệt là học sinh nữ, nhà trường đã lựa chọn chủ đề “Nón lá” – di sản văn hóa độc đáo của Việt Nam – làm chủ đề chính cho hội thảo. Nón lá không chỉ là biểu tượng cho nét đẹp duyên dáng của người phụ nữ Việt Nam mà còn ẩn chứa trong đó những giá trị khoa học, kỹ thuật và nghệ thuật vô cùng phong phú.
Hành trình khám phá di sản văn hóa qua lăng kính STEM
Hội thảo diễn ra với nhiều hoạt động sôi nổi và bổ ích, đưa học sinh vào hành trình khám phá Nón lá dưới góc nhìn STEM mới mẻ và đầy lý thú.
- Thăm quan phòng STEM Nón lá:Nơi đây trưng bày các mô hình, dụng cụ STEM mô phỏng quy trình làm nón lá truyền thống. Học sinh được trực tiếp trải nghiệm các hoạt động như dập lá, phơi nón, tạo khung nón, may viền nón,… dưới sự hướng dẫn của các thầy cô giáo.
- Giao lưu với nghệ nhân nón lá Triệu Thị Nhường:Nghệ nhân Nhường, với hơn 40 năm gắn bó với nghề, đã chia sẻ những câu chuyện đời nghề, bí quyết làm nón và những trăn trở về việc gìn giữ và phát huy giá trị của di sản văn hóa này. Những chia sẻ chân thành và đầy đam mê của nghệ nhân đã truyền cảm hứng cho học sinh, khơi dậy trong các em lòng tự hào về di sản văn hóa quê hương.
Nón lá dưới góc độ khoa học kĩ thuật
Nón lá được khám phá dưới góc độ hình học của nón lá, ứng dụng của vật lý trong việc làm nón lá, các kỹ thuật may nón, các loại vật liệu xanh và ứng dụng của công nghệ thông tin trong quảng bá nón lá.
Vai trò của phụ nữ và trẻ em gái trong gìn giữ và nâng cao giá trị truyền thống
Nón lá từ lâu đã trở thành biểu tượng cho nét đẹp duyên dáng của người phụ nữ Việt Nam. Và chính những người phụ nữ ấy đóng vai trò chủ đạo trong việc gìn giữ và truyền lửa nghề làm nón lá qua nhiều thế hệ.
Họ là những nghệ nhân tài hoa, trực tiếp làm ra những chiếc nón lá tinh xảo, mang đậm dấu ấn văn hóa của quê hương. Với đôi tay khéo léo và sự tỉ mỉ, họ tỉ mỉ từng công đoạn, từ chọn lá, xử lý lá, tạo khung, may viền cho đến trang trí họa tiết.
Hơn cả một nghề thủ công, làm nón lá còn là cách để phụ nữ thể hiện sự sáng tạo và niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc. Họ không chỉ gìn giữ nghề truyền thống mà còn thổi hồn vào từng chiếc nón, biến chúng thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Trẻ em gái chính là thế hệ tiếp theo gìn giữ giá trị văn hóa độc đáo này. Các em học từ bà, từ mẹ và phụ giúp gia đình.
Các bà các mẹ làng nghề nón lá Gia Thanh
Vai trò của giáo dục STEM trong việc đổi mới, lan tỏa giá trị truyền thống
Giáo dục STEM đóng vai trò quan trọng trong việc đổi mới và lan tỏa giá trị truyền thống, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc trong thời đại mới.
Thông qua các phương pháp giảng dạy sáng tạo, tích hợp kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, giáo dục STEM giúp học sinh khám phá di sản văn hóa dưới góc nhìn mới mẻ, từ đó khơi dậy niềm đam mê và lòng tự hào dân tộc.
Học sinh được khuyến khích vận dụng kiến thức STEM để sáng tạo, đổi mới và phát triển các giá trị truyền thống, đồng thời giới thiệu di sản văn hóa đến với thế hệ trẻ và bạn bè quốc tế một cách hiệu quả.
Bên cạnh đó, giáo dục STEM còn giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống, góp phần xây dựng một xã hội văn minh, hiện đại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Các hoạt động STEM chủ đề Nón lá
Một trong những hoạt động trải nghiệm thu hút sự chú ý của các em học sinh là khám phá những ứng dụng thú vị của hình nón trong khoa học kỹ thuật.
Chế tạo thiết bị gắp vật hình nón:
Dưới sự hướng dẫn của các thầy cô giáo, học sinh được cung cấp các vật liệu như giấy, bìa carton, keo dán, kẹp giấy,… để chế tạo thiết bị gắp vật hình nón. Các em học sinh đã làm việc nhóm, phối hợp nhịp nhàng, sáng tạo để tạo ra những thiết bị gắp vật hình nón độc đáo và hiệu quả.
Tạo hình nón từ hình phẳng:
Hoạt động này giúp học sinh khám phá mối liên hệ giữa hình phẳng và hình nón. Các em được cung cấp các hình phẳng đã được cắt sẵn và hướng dẫn cách tạo hình nón từ những hình phẳng đó. Qua hoạt động này, học sinh hiểu rõ hơn về cấu trúc hình học của nón lá và rèn luyện khả năng tư duy logic, sáng tạo.
